"Kaç net yaparsam hangi bölümü kazanırım?" sorusu, sınav hazırlığının en çok sorulan sorusudur. Cevabı tek sayı değildir — net, ham puan, OBP ve sıralama zinciri birlikte çalışır.
Bu yazıda net hesabının nasıl yapıldığını, hangi derslerin ne kadar ağırlık taşıdığını ve netten sıralamaya nasıl gidildiğini adım adım anlatıyoruz.
Kural basittir: 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Net = Doğru − (Yanlış / 4)
Örnek: TYT Matematik'te 22 doğru, 8 yanlış yapan bir öğrencinin neti 22 − (8/4) = 20'dir. Boş bırakılan sorular neti etkilemez.
| Sınav | Bölüm | Soru |
|---|---|---|
| TYT | Türkçe | 40 |
| Sosyal Bilimler | 20 | |
| Temel Matematik | 40 | |
| Fen Bilimleri | 20 | |
| AYT | Matematik | 40 |
| Fizik / Kimya / Biyoloji | 40 | |
| Türk Dili ve Edebiyatı - Sosyal 1 | 40 | |
| Sosyal Bilimler 2 | 40 |
TYT toplam 120 soru, 165 dakika. AYT 160 soru, 180 dakika. AYT'de yalnız hedeflediğin alanın bölümleri çözülür.
Netler ders bazında farklı katsayılarla çarpılır; TYT'de Türkçe ve Matematik daha ağırdır. Ortaya çıkan ham puana OBP (okul başarı puanı) eklenir: diploma notunun 5 ile çarpımının %60'ı.
Sıralama ise mutlak puanla değil, o yıl aynı puanı alanların sayısıyla belirlenir. Bu yüzden "geçen yıl 300 puan şu bölümü tutuyordu" cümlesi tek başına yanıltıcıdır; baraj puanlar her yıl kayar.
Doğru yöntem tersten gitmektir:
Pratik bir kural: TYT'de 1 net ≈ 1.500-2.500 sıralama değeri taşır (bandına göre değişir). Bu, "5 net daha" hedefinin ne kadar iş olduğunu somutlaştırır.
Net artışının en hızlı geldiği başlıklar genelde şunlardır: