AYT Fizik: Elektrik ve Manyetizma Soruları
Never Forget Eğitim Ekibi · Haziran 2026 · 9 dakika okuma
AYT Fizik'te elektrik ve manyetizma konusu toplam 13 sorudan 3-4'ünü oluşturur. Bu konu hem formül yoğunluğu hem de kavramsal anlayış gerektirmesi bakımından öğrencilerin en çok zorlandığı başlıklardan biridir.
AYT'de Elektrik Konusundan Neler Çıkıyor?
- Coulomb yasası ve elektrik kuvveti
- Elektrik alan ve elektrik potansiyel
- Sığaçlar (kondansatörler) ve bağlantı türleri
- Ohm yasası, direnç hesaplamaları
- Seri ve paralel devre hesapları
- Manyetik kuvvet ve manyetik alan
Bilinmesi Zorunlu Formüller
| Konu | Formül | Birimler |
|---|
| Coulomb Kuvveti | F = k·q₁·q₂/r² | N, C, m |
| Elektrik Alan | E = F/q = k·Q/r² | N/C |
| Elektrik Potansiyel | V = k·Q/r | V (Volt) |
| Ohm Yasası | V = I·R | V, A, Ω |
| Seri Direnç | R_toplam = R₁ + R₂ + ... | Ω |
| Paralel Direnç | 1/R_t = 1/R₁ + 1/R₂ + ... | Ω |
| Elektrik Gücü | P = V·I = I²·R | W |
Seri ve Paralel Devre — En Sık Karıştırılan Konu
Seri Devrede:
- Akım her elemanın içinden aynı geçer (I = sabit)
- Gerilim paylaşılır (V₁ + V₂ = V_toplam)
- Toplam direnç artar
Paralel Devrede:
- Gerilim her kolda aynıdır (V = sabit)
- Akım paylaşılır (I₁ + I₂ = I_toplam)
- Toplam direnç azalır
Ezberleme kolaylığı: Seri devrede "Akım Seri gider" — yani tek yol, tek akım. Paralel devrede "Gerilim Paralel kalır" — yani her kolda aynı voltaj.
Manyetizma Soruları — Hangi Tiplere Dikkat?
AYT'de manyetizma genellikle şu şekillerde çıkar:
- Akım taşıyan iletkene etki eden kuvvet: F = B·I·L·sinθ
- Hareketli yüke etki eden kuvvet: F = q·v·B·sinθ
- Sağ el kuralı: Kuvvetin yönünü bulmak için yön problemleri
Çözüm Stratejisi
- Devre şemasını kendiniz tekrar çizin, karışık şemaları sadeleştirin.
- Önce ne istendiğini belirleyin (akım mı, gerilim mi, güç mü?).
- Formülü yazın, birimleri kontrol edin.
- Paralel devre sorularında her kolu ayrı ayrı hesaplayın.
2024 AYT Analizi
2024 AYT'de elektrik konusundan gelen sorular orta-zor düzeydeydi. Özellikle karma devre (seri+paralel) sorusu ve kondansatör yük hesabı birçok öğrenciyi yanılttı. 2025'te benzer karma sorular beklenmelidir.